Oyunlarda ping düşürmek için VPN: Hız değil, rota değişir
Ekranın köşesindeki ping, oyun sunucusuna gidiş-dönüş süresini milisaniye cinsinden gösterir. Oyunlarda ping düşürmek için kullanılan bir VPN, sinyalin hızını değil, rotasını değiştirir. VPN açıkken ping çoğu zaman VPN olmadan ölçülen değerden biraz daha yüksek çıkar. VPN ile ping yalnızca internet sağlayıcınız oyun trafiğini kötü bir rota üzerinden gönderdiğinde düşer. Minimum pingi oyun sunucusuna olan mesafe belirler. Tek akşamlık test, pinginizin VPN ile ve VPN olmadan bu değerin ne kadar üzerinde olduğunu gösterir.
Mesafe, her 1.000 km için 10 ms’lik minimum ping belirler
Fiber optik kabloda sinyalin bir kilometreyi tek yönde kat etmesi yaklaşık 5 mikrosaniye sürer. Bu, ITU-T’nin tek yönlü iletim süresine ilişkin G.114 tavsiyesindeki planlama değeri. Dolayısıyla kuş uçuşu her 1.000 km, gidiş-dönüş süresine 10 ms ekler. Gerçek ping her zaman daha yüksek çıkar, çünkü kablolar düz çizgiden daha uzundur.
Minimumun üzerindeki kısmı rota, kuyruklar ve ev ağınız ekler. İlk atlamayı Wi-Fi ya da mobil bağlantı oluşturur. Ardından paketler birkaç sağlayıcının ağından geçer. Aşırı yüklenmiş her hat, paketlerin o hattın arabelleğinde beklediği süreyi ekler. VPN bu fazlalığı yalnızca kendi rotası tıkanık bir hattan geçmediğinde azaltır. Hiçbir rota minimumun altında ping vermez.
Ortalama pingin yanı sıra oyunu 2 değer daha etkiler. Jitter, gecikmenin bir paketten diğerine ne kadar değiştiğini gösterir (paket gecikme değişkenliği, RFC 3393). Paket kaybı, hiç ulaşmayan paketlerin oranını gösterir. VPN ile ve VPN olmadan yaptığınız ölçümleri bu 3 değerin hepsinde karşılaştırın.
VPN ile ping rotadaki sapmaya bağlı
VPN ile rota 2 ayaktan oluşur. İlk ayak sizden konuma, ikincisi konumdan oyun sunucusuna uzanır. Tünelin nasıl çalıştığı VPN nedir sorusunu sade bir dille yanıtlayan kılavuzumuzda anlatılır. Sapma, iki ayağın toplam uzunluğundan kuş uçuşu mesafenin çıkarılmasıyla bulunur. Şifreleme ve tünelin ek yükü biraz gecikme ekler, ama ayakların uzunluğunun etkisi çok daha büyük.
Sizinle oyun sunucusu arasındaki düz çizgiden uzak bir konum, aynı ülke içinde bile pingi artırır. Bu örnekte Boston’dasınız, oyun sunucusu ise New York civarında. Mesafe yaklaşık 300 km (190 mil), bu yüzden minimum ping yaklaşık 3 ms. Ben's VPN uygulamasındaki ABD konumu Oregon’da. Oregon üzerinden paketler yaklaşık 4.000 km (2.500 mil) batıya gider ve aşağı yukarı aynı mesafeyi geri döner. Bu rotada minimum ping 75–80 ms. Bu büyüklükte bir sapmayı hiçbir protokol veya uygulama ayarı ortadan kaldıramaz.
Bu çizginin üzerindeki bir konumda sapma sıfıra yakın olur. Size ya da oyun sunucusuna yakın konumlar bu çizginin yakınında bulunur. İlk test edeceğiniz 2 konum bunlar.
Doğrudan rotayı tıkanık bir hat yavaşlattığında VPN ile ping düşebilir. Madrid’den Frankfurt’taki bir oyun sunucusunda oynuyorsunuz. Minimum ping yaklaşık 15 ms. Oyunun sabahları 30 ms, saat 20.00’den sonra ise paket kaybıyla birlikte 90–140 ms gösterdiğini varsayın. Nedeni, internet sağlayıcınızı oyun sunucusunun ağına bağlayan hattın her akşam tıkanması. Ben's VPN uygulamasındaki Almanya konumu, oyun sunucusunun şehri olan Frankfurt’ta. Trafiğiniz bu konuma farklı bir rota üzerinden ulaşabilir. Bu durumda oyun sunucusuna giden son ayak tek bir şehrin içinde kalır. Yeni rota tıkanık değilse akşam pingi sabahki değere yakın bir düzeye döner.
Üçüncü durumda internet sağlayıcınız belirli adreslere giden trafiği sınırlar. VPN açıkken bu sağlayıcı yalnızca bir sunucuya giden bağlantıyı görür. Oyun sunucusunun adresine bağlı bir kural bu durumda artık uygulanmaz. Evde, Wi-Fi’da veya router’da eklenen gecikmeyi VPN ortadan kaldırmaz. VPN rotasının ilk ayağı da aynı ev ağından geçer.
6 belirti ve olası nedenleri
Ölçüme başlamadan önce oyunda gördüklerinizi bu tabloyla karşılaştırın. Bu sorunların bazılarını VPN çözemez.
| Oyunda gördüğünüz | Olası neden | Nereden başlanır |
|---|---|---|
| Ping sabit ama yüksek, minimuma yakın | Oyun sunucusu uzakta | Oyunda daha yakın bir bölge seçin; VPN bu pingi düşüremez |
| Gündüz normal, akşam yüksek ve dalgalı | İnternet sağlayıcınızda veya ağlar arasındaki bir hatta tıkanıklık | Öğlen ve akşam birer traceroute çalıştırın, sonra oyun sunucusuna yakın bir konumu test edin |
| Karakteriniz ışınlanıyor, vuruşlar sayılmıyor | Paket kaybı | Kablolu bağlantı kullanın; paket kaybı sürerse traceroute çalıştırın |
| Evde biri büyük bir dosya indirdiğinde ping sıçrıyor | Ev router’ınızda kuyruk | İndirmeleri duraklatın; burada VPN yardımcı olmaz |
| Ping sabit ama görüntü takılıyor | Ağ değil, kare hızı | Ekran kartınızın ve işlemcinizin yüküne bakın |
| VPN bağlanır bağlanmaz ping yükseldi | Konum düz çizgiden uzakta | Başka bir konum seçin veya oyunun VPN olmadan doğrudan bağlanmasını sağlayın |
6 adımda tek akşamlık test
Test yaklaşık 1 saat sürer. Ekranda ping gösteren bir oyun gerekir. Her adımdaki değerleri kâğıda veya bir metin dosyasına yazın. 4. ve 5. adımlar aktif abonelik gerektirir, çünkü uygulama abonelik olmadan bağlanmaz. Tüm ölçümleri günün aynı saatinde ve aynı ağda yapın.
Oyun sunucusunun şehrini bulun ve minimum pingi hesaplayın
Bazı oyunlar şehri bölge listesinde veya ağ istatistiklerinde gösterir. Oyun yalnızca bölge adını veriyorsa o bölgedeki en yakın büyük şehri esas alın. Oyun sunucusu bu şehirden daha uzakta olabilir, bu yüzden gerçek minimum ping daha yüksek çıkabilir.
VPN olmadan oynayın
VPN kapalıyken her zamanki saatinizde 2 veya 3 maç oynayın. Ortalama pingi, en düşük ve en yüksek değerleri, oyun gösteriyorsa paket kaybını da kaydedin.
Ev ağınıza yük bindirin
Bir antrenman maçı sırasında başka bir cihazda büyük bir indirme veya güncelleme başlatın. Ping indirme sırasında yükselip ardından normale dönüyorsa sorunun kaynağı router’ınızdaki kuyruk. Dolu bir router kuyruğunun bu etkisine bufferbloat denir. VPN bunu düzeltmez, çünkü VPN trafiği de aynı kuyrukta bekler.
Size yakın bir konuma bağlanın
“Konum” düğmesine basın, ardından “En hızlı” düğmesine dokunun. Bu düğme “Ülke değiştir” penceresinde yer alır ve sizin için yakın bir konum seçer. Aynı sayıda maç oynayın ve aynı değerleri kaydedin.
Oyun sunucusuna yakın bir konuma bağlanın
“Ülke değiştir” penceresinde oyun sunucusunun ülkesini “Konum bul” alanına yazın ve ülkeyi seçin. “Konum değiştirirken otomatik bağlan” kutucuğu varsayılan olarak işaretli. Bu yüzden uygulama hemen yeniden bağlanır.
Karşılaştırın ve karar verin
Ortalama pingin en düşük olduğu ve en düşük ile en yüksek değer arasındaki farkın en küçük kaldığı bağlantı şeklini seçin. Bu bağlantı şeklinde paket kaybı sıfır olmalı. Ping VPN olmadan daha düşükse oyunu VPN olmadan oynayın, diğer uygulamalarda VPN kullanın. Aşağıda anlatılan bölünmüş tünelleme, oyunun VPN olmadan doğrudan bağlanmasını sağlar.
Traceroute ve 4 yaygın ölçüm hatası
Traceroute, gecikmenin rotanın hangi atlamasında eklendiğini gösterir. Windows’ta pathping -n 203.0.113.10, macOS ve Linux’ta ise mtr -n 203.0.113.10 komutunu çalıştırın. macOS kullanıyorsanız mtr aracını önce kurun (örneğin Homebrew ile) ve sudo ile çalıştırın. Örnek adresin yerine oyun sunucunuzun adresini yazın. Traceroute çalışırken VPN bağlantısını kapalı tutun. Gecikmenin sıçradığı ve listenin sonuna kadar yüksek kaldığı atlamayı bulun. Biri öğlen, biri akşam olmak üzere 2 traceroute çalıştırın. Yalnızca akşamları ve her seferinde aynı atlamada görülen bir sıçrama tıkanıklığa işaret eder. VPN, farklı bir rota sayesinde bu tıkanıklıktan kaçınabilir.
- Sonraki atlamalar normal görünüyorsa ortadaki tek bir atlamada görülen paket kaybı arıza sayılmaz. O atlamadaki yüksek değer için de aynısı geçerli. Router’lar bu test paketlerine ne sıklıkla yanıt vereceklerini sınırlar (RFC 1812, bölüm 4.3.2.8). Router için trafiği iletmek bu yanıtlardan önce gelir.
- Oyun sunucusu traceroute test paketlerine hiç yanıt vermeyebilir. Ping, pathping ve mtr komutları ICMP kullanır (RFC 792). Son atlamadan yanıt gelmiyorsa önceki atlamalara ve oyundaki ping göstergesine bakın.
- VPN açıkken bu komutlar oyun trafiğinin rotasını göstermez. Komutların paketleri tünele girer ve sonucu, uygulamanın ICMP’yi nasıl işlediği belirler. Bu durumda yalnızca oyundaki ping göstergesine bakın.
- Hız testi milisaniye cinsinden pingi değil, megabit cinsinden bant genişliğini ölçer. Yüksek indirme hızı düşük ping anlamına gelmez.
Ben's VPN uygulamasında pingi etkileyen ayarlar
Aboneliğe tüm konumlar dahil
Bir akşamda istediğiniz kadar konumu test edebilirsiniz. “Önceki” düğmesi sizi şu anki konumdan önce kullandığınız konuma bağlar. 2 test konumunuz arasında geçiş yapmak için bu düğmeyi kullanın. Oyun sunucusuna yakın bir ülke bulmak için konumların tam listesini açın.
Multihop rotaya üçüncü bir ayak ekler, protokolü uygulama seçer
“Hesap” → “Ayarlar” → “Multihop” bölümünde uygulama “Otomatik” modunu önerir. Bu modda uygulama, bağlantı multihop olmadan kararsız olacaksa multihop’u açar. Rota bu durumda üçüncü bir ülkedeki ara sunucudan geçer. Oyun için bu, rotada üçüncü bir ayak demektir. Ping aniden yükselirse ve uygulama bağlantının multihop üzerinden kurulduğunu gösterirse başka bir konum deneyin. “Çalışan sunucuyu bul” düğmesi mevcut konuma bağlantıyı yeniden kurmaya çalışır. Son çare olarak multihop’u açar, bu yüzden ardından pingi yeniden ölçün.
Uygulamada protokolü elle değiştirme seçeneği yok. VLESS + REALITY, XHTTP, Hysteria2 ve Shadowsocks arasından hangisinin kullanılacağına uygulama otomatik olarak karar verir. Aralarındaki farklar VPN protokollerine genel bakış yazımızda ve VLESS’i ayrıca ele aldığımız yazıda anlatılır.
Bölünmüş tünelleme ile oyun VPN olmadan doğrudan bağlanır
Oyunda ping VPN olmadan daha düşükse ve diğer uygulamaların VPN bağlantısına ihtiyacı varsa bölünmüş tünellemeyi kullanın. “Tünel” düğmesine basın ve “Bölünmüş tünelleme” ekranında “Manuel” modunu seçin. Oyunun bağlandığı adresleri her satıra bir tane gelecek şekilde ekleyin. Her satır bir IP adresi, CIDR bloğu veya alan adı içerir. Yeniden bağlandığınızda trafik bu adreslere VPN olmadan, doğrudan gider. Android 12 ve öncesinde listenin yalnızca bir kısmı uygulanabilir. Uygulama bu durumda kaç girişin uygulandığını gösterir.
Android’de oyunun tamamını “VPN'i atlayan uygulamalar” → “Uygulama seç” yoluyla da hariç tutabilirsiniz. Ardından Android’in “VPN’siz bağlantıları engelle” sistem seçeneğini kontrol edin. Bu seçenek açıkken hariç tutulan oyunun internet erişimi olmaz.
Oyun konsolu router üzerinden bağlanır
Oyun konsolları için Ben's VPN uygulaması yok, bu yüzden VPN, router’ınızda çalışır. Router uygulaması Keenetic (ve Netcraze), OpenWrt ve MikroTik router’lara kurulur. Keenetic’te yalnızca seçtiğiniz cihazları, örneğin konsolu, VPN üzerinden yönlendirebilirsiniz. Konumu router uygulamasında değiştirin ve oyundaki pinge bakın. Seçmediğiniz cihazlar eskisi gibi çalışır.
Oyunlar için VPN sayfasında oyunculara yönelik daha fazla bilgi var.
Sorular ve yanıtlar
Pingim yalnızca bir oyunda yüksek. VPN işe yarar mı?
Tek akşamlık test tam da bu durum için tasarlandı. Diğer oyunlarda ping normalse sorun ev ağınızda değil. Sorunun kaynağı o oyunun ağına giden rota. Oyun sunucusunun bulunduğu ülkedeki bir konumla başlayın. Sonucu VPN olmadan ölçtüğünüz değerlerle karşılaştırın.
Mobil veride VPN işe yarar mı?
Telefonunuz ile baz istasyonu arasındaki radyo bağlantısı her rotaya gecikme ve jitter ekler. VPN bu radyo bağlantısının gecikmesini azaltamaz. VPN yalnızca mobil operatörünüz oyun sunucusuna kötü bir rota kullanıyorsa işe yarar. Bunun böyle olup olmadığını aynı tek akşamlık test gösterir. VPN ile ping daha yüksekse oyunun VPN olmadan doğrudan bağlanmasını sağlayın.
10 GBIT etiketli bir konum oyun için daha mı iyi?
Her zaman değil. 10 GBIT hız etiketi bir ping değerini değil, konumun hız sınıfını gösterir. Oyun için paketlerin yolda geçirdiği süre, hızdan daha önemli. Oyun sunucusuna yakın ve hız etiketi daha düşük bir konum daha düşük ping verebilir. Düz çizgiden uzak, 10 GBIT etiketli bir konum ise daha yüksek ping verebilir.
Aynı bölgede ping neden maçtan maça değişiyor?
Bir oyundaki tek bir bölge, birkaç şehirdeki veri merkezlerini kapsayabilir. Her maç bu veri merkezlerinden birinde oynanır. Oyun sunucusunun şehri oyunda görünüyorsa sonuçları her seferinde tek bir şehir için karşılaştırın. Aksi halde şehrin etkisini VPN bağlantısının etkisinden ayıramazsınız.
Hiçbir şeyi değiştirmediğim halde pingim yükseldi. Ne oldu?
Genellikle neden akşam tıkanıklığı, evdeki bir indirme veya multihop bağlantısı olur. Akşamları internet sağlayıcınızın ağı daha fazla trafik taşır. Evdeki büyük bir indirme router’ınızda kuyruk oluşturur. Multihop açıkken ara sunucu rotaya bir ayak ekler. VPN olmadan ve başka bir konumla yapılan kısa bir test nedeni gösterir.
